Edukacja medialna w Europejskiej Agendzie Cyfrowej

W maju 2010 roku opublikowano dokument "COMMUNICATION FROM THE COMMISSION TO THE EUROPEAN PARLIAMENT, THE COUNCIL, THE EUROPEAN ECONOMIC AND SOCIAL COMMITTEE AND THE COMMITTEE OF THE REGIONS A Digital Agenda for Europe". Europejska agenda cyfrowa jest "pierwszą z 7 flagowych inicjatyw Strategii UE 2020". Jedną ze sfer poruszanych w tym dokumencie jest "Zwiększenie umiejętności wykorzystywania technologii cyfrowych i włączenia społecznego".

Polska wersja przyjętego dokumentu została opublikowana w serwisie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji: KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW Europejska agenda cyfrowa.

W dokumencie tym czytamy na temat edukacji medialnej (str. 26 i kolejne):

(...)
2.6. Zwiększenie umiejętności wykorzystywania technologii cyfrowych i włączenia społecznego

Era cyfrowa powinna charakteryzować się wiarą we własne siły i emancypacją; wykształcenie lub umiejętności nie powinny być przeszkodą w dostępie do tego potencjału.

Ponieważ coraz więcej codziennych zadań wykonuje się przez internet, począwszy od ubiegania się o pracę, a skończywszy na płaceniu podatków lub rezerwacji biletów, korzystanie z internetu stało się integralną częścią życia codziennego wielu Europejczyków Jednak 150 mln Europejczyków – około 30 % – nigdy nie korzystało z internetu. Często mówią, że nie mają takiej potrzeby lub że jest to zbyt kosztowne. Grupa ta w dużej mierze składa się z osób w wieku od 65 do 74 lat, osób o niskich dochodach, bezrobotnych i gorzej wykształconych.

W wielu przypadkach niekorzystanie z internetu spowodowane jest brakiem umiejętności wykorzystywania technologii cyfrowych i usług medialnych, nie tylko do celów zawodowych, lecz również do nauki, tworzenia, uczestnictwa oraz brakiem pewności siebie i zdolności do krytycznej oceny w korzystaniu z mediów cyfrowych. Dostępność i możliwości wykorzystania są również problemem dla niepełnosprawnych Europejczyków. Niwelowanie przepaści cyfrowej może zwiększyć szanse osób z mniej uprzywilejowanych grup społecznych na uczestnictwo w społeczeństwie cyfrowym na równych prawach (w tym na korzystanie z usług, które ich bezpośrednio dotyczą, takich jak e-kształcenie, e-administracja, e-zdrowie), a przez to poprawić ich sytuację poprzez zwiększenie ich szans na rynku pracy. Umiejętność posługiwania się technologiami cyfrowymi jest więc jedną z ośmiu kluczowych kompetencji, które mają fundamentalne znaczenie dla osób funkcjonujących w społeczeństwie opartym na wiedzy. Ważne jest również, aby wszyscy wiedzieli, jak zapewnić sobie bezpieczeństwo w internecie.

Ponadto, TIK nie mogą skutecznie funkcjonować jako europejski sektor wzrostu i siła napędowa konkurencyjności i wydajności całej gospodarki europejskiej bez wykwalifikowanych specjalistów. Brak kwalifikacji w zakresie TIK jest przeszkodą w rozwoju gospodarki UE. Do 2015 r. Europie może zabraknąć wykwalifikowanych pracowników do obsadzenia aż 700 000 miejsc pracy w sektorze informatycznym.

2.6.1. Umiejętności wykorzystywania technologii cyfrowych

Trzeba kształcić Europejczyków w zakresie korzystania z technologii informacyjnokomunikacyjnych i mediów cyfrowych oraz zachęcać młodych ludzi do szkolenia się w dziedzinie TIK. Należy zwiększyć liczbę osób z wykształceniem w zakresie TIK i e-biznesu, tj. umiejętności informatycznych niezbędnych dla innowacji i wzrostu gospodarczego, i poprawić jakość tego wykształcenia. Ponadto trzeba pamiętać o 30 mln kobiet w wieku 15-24 lat i konieczne zwiększyć dla nich atrakcyjność sektora TIK pod względem zawodowym, zwłaszcza w dziedzinie produkcji i projektowania technologii. Należy uświadomić wszystkim obywatelom potencjał technologii informacyjno-komunikacyjnych w odniesieniu do wszystkich rodzajów zawodów. Wymaga to utworzenia wielostronnych partnerstw, intensyfikacji kształcenia, uznania kompetencji informatycznych w kształceniu formalnym i w formalnych systemach szkoleń, a także podnoszenia poziomu wiedzy oraz skutecznego szkolenia i certyfikacji w zakresie TIK poza formalnymi systemami edukacji, obejmujących korzystanie z narzędzi internetowych i mediów cyfrowych do celów przekwalifikowywania się i ciągłego rozwoju zawodowego43. W oparciu o doświadczenia zdobyte podczas pierwszego „Europejskiego tygodnia eumiejętności” (1-5 marca 2010 r.), Komisja będzie wspierać w 2010 r. i w kolejnych latach krajowe i europejskie działania na rzecz rozpowszechniania wiedzy w celu promowania edukacji, pracy i kariery zawodowej w dziedzinie TIK wśród młodzieży, jak również na rzecz wspierania umiejętności wykorzystywania technologii cyfrowych przez obywateli i szkolenia w zakresie TIK dla pracowników oraz stosowania najlepszych praktyk.

2.6.2. Usługi cyfrowe sprzyjające włączeniu społecznemu

Korzyści ze społeczeństwa cyfrowego powinny być dostępne dla wszystkich. Komisja przeanalizuje, w kontekście swoich niedawnych konsultacji społecznych, jak najlepiej zaspokoić zapotrzebowanie na podstawowe usługi telekomunikacyjne na dzisiejszych konkurencyjnych rynkach, jaką rolę może odgrywać usługa powszechna w procesie realizacji celu, jakim jest szerokopasmowy dostęp do internetu dla wszystkich, i w jaki sposób powinna być finansowana usługa powszechna. Jeśli będzie to konieczne, Komisja przedstawi propozycje w odniesieniu do dyrektywy o usłudze powszechnej do końca 2010 r.

Istnieje również potrzeba wspólnych działań, aby zagwarantować pełny dostęp do nowych elektronicznych treści dla osób niepełnosprawnych. W szczególności publiczne strony internetowe i usługi internetowe w UE, które są ważne dla pełnego uczestnictwa w życiu publicznym, powinny zostać dostosowane do międzynarodowych standardów dostępności stron internetowych. Ponadto Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych zawiera zobowiązania dotyczące dostępności.

Działania:

Komisja podejmie następujące kroki:

  • Główne działanie 10: Zaproponowanie priorytetowego potraktowania umiejętności i kompetencji w zakresie wykorzystywania technologii cyfrowych w rozporządzeniu w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego (2014-2020);
  • Główne działanie 11: Do 2012 r. opracowanie narzędzi do identyfikacji i uznawania kompetencji specjalistów i użytkowników TIK, powiązanych z europejskimi ramami kwalifikacji oraz EUROPASS, i opracowanie europejskich ram w zakresie zawodów związanych z TIK w celu zwiększenia kompetencji i mobilności specjalistów w dziedzinie TIK w Europie.
  • Inne działania:
  • Ustanowienie umiejętności wykorzystywania technologii cyfrowych jako priorytetu dla „Programu na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia”, który zostanie uruchomiony w 2010 r., w tym utworzenie wielostronnych rad sektorowych na rzecz umiejętności i zatrudnienia w zakresie TIK, w celu zajęcia się kwestiami zapotrzebowania i dostępności;
  • Wspieranie większego zatrudnienia w sektorze TIK młodych kobiet i kobiet powracających do pracy poprzez wspieranie internetowych zasobów szkoleniowych, e-kształcenia opartego na grach i kontaktów nawiązywanych na portalach społecznych;
  • Opracowanie w 2011 r. narzędzia internetowego służącego do edukacji konsumentów w dziedzinie nowych technologii medialnych (obejmującej np. prawa konsumentów w internecie, handel elektroniczny, ochronę danych, umiejętności korzystania z mediów, sieci społecznych itp.) Narzędzie to zapewni dostosowane do potrzeb użytkownika informacje i materiały edukacyjne dla konsumentów, nauczycieli i innych środowisk w 27 państwach członkowskich;
  • Zaproponowanie do 2013 r. wskaźników kompetencji informatycznych i umiejętności korzystania z mediów dla całej UE.
  • Systematyczna ocena dostępności w przeglądach aktów prawnych podejmowanych w ramach agendy cyfrowej, dotyczących np. handlu elektronicznego, e-tożsamości i podpisu elektronicznego, zgodnie z Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych;
  • W oparciu o przegląd możliwości, przedstawienie propozycji do 2011 r., które zagwarantują, że strony internetowe instytucji publicznych (i strony internetowe zapewniające podstawowe usługi dla obywateli) będą w pełni dostępne do 2015 r.;
  • Ułatwienie podpisania do 2012 r., we współpracy z państwami członkowskimi i odpowiednimi zainteresowanymi stronami, protokołu ustaleń w sprawie dostępu elektronicznego dla osób niepełnosprawnych, zgodnie z konwencją NZ.

Państwa członkowskie powinny:

  • Wprowadzić do 2011 r. długoterminowe działania na rzecz e-umiejętności i umiejętności wykorzystywania technologii cyfrowych oraz wprowadzać odpowiednie zachęty dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz mniej uprzywilejowanych grup społecznych;
  • Wdrożyć do 2011 r. przepisy dotyczące osób niepełnosprawnych w ramach prawnych dotyczących telekomunikacji i w dyrektywie o medialnych usługach audiowizualnych;
  • Uwzględnić e-kształcenie w głównym nurcie polityki krajowej na rzecz modernizacji kształcenia i szkoleń, w tym w programach nauczania, w ocenach wyników nauczania i w programach rozwoju zawodowego dla nauczycieli i instruktorów.

Warto zwrócić uwagę na to, że fraza "digital literacy and competences" została przetłumaczona jako "umiejętności i kompetencje w zakresie wykorzystywania technologii cyfrowych".